پیش از شروع ؛
به نام نامی حق که یادش آرامش است و نامش تضمین موفقیت
اول – غلاف تمام فلزی ؛
با وجودي كه تنها 16 سال از زمان ساخت فيلم مي گذرد غلاف تمام فلزي ديگر به فيلمي كاملا ً كلاسيك بدل شده است. این فیلم را میتوان به دو اپیزود کلی تقسیم کرد ؛ مستقل از هم ولی مربوط به هم . بخش اول فیلم اختصاص دارد به تربیت نیروهای نظامی ارتش امریکا و بخش دوم استفاده از این نیروها در جنگ ( و در اینجا جنگ ویتنام ) . در هر دو بخش میتوان ردپای نگاه انتقادی کوبریک را دید . در اپیزود اول ، برخورد فرمانده جوخه ( گروهان ) با افرادش و تلاش آنها برای در قالب قرار گرفتن نشان میدهد . تاکید او بر تبدیل افرادش به انسانهایی که آرزویی بجز جنگ و کشتن ندارند و احساسات واژه ی نامفهومی برای آنهاست . بعضی براحتی از پس تمرینات نظامی برآمده و مشکل ِ چندانی پیدا نمیکنند ولی بعضی از آنها ( مثل لئونارد (Vincent D'Onofrio ) یا سرجوخه پایل بخاطر چاقی و اضافه وزنش )، نمیتوانند از پس تمرینات و وظایف محول شده به آنها برآیند . برخورد معروف فرماندهان در اینجا را همه میدانیم : " تنبیه برای همه است " . فرمانده گروهان ِ این فیلم هم برای ایجاد انگیزه در سایر سربازان برای اصلاح لئونارد ، به جای تنبیه شخص خاطی دست به تنبیه سایر سربازها میزند که همین عمل باعث گرفتن انتقام بقیه از لئونارد میشود ؛ کشیدن پتو روی لئونارد وقتی که او خواب است و زدن او .
کوبریک در بخش دوم فیلم هم ، به طرق مختلف از جنگ ویتنام و اعزام نیرو به آنجا انتقاد میکند ؛ گاهی از زبان ِ جوکر (Matthew Modine ) بطور مستقیم و گاهی غیر مستقیم با نشان دادن صحنه های بیکاری ِ سربازان که سرگرم لاس زدن با فاحشه های ویتنامی هستند .
در این فیلم هم ( مثل فیلمهای دیگر کوبریک ) میتوان سینماتوگرافی (= فیلمبرداری ) منحصر بفردی که مورد علاقه کوبریک است را دید . تعقیب بازیگر توسط دوربین و یا دوربین توسط بازیگر به مدت طولانی ؛ برای ملموس تر شدن این نکته لازم است به چند صحنه از دو فیلم معروف تر ِ کوبریک بیشتر دقت شود :
1- در فیلم درخشش ، صحنه ای را که دوربین بدنبال دنی ( پسر بچه ی کوچک ) میدوید تا شاهد اتفاقاتی باشد که قرار است در سوی دیگر هتل رخ دهد ..
2- در همین فیلم " غلاف تمام فلزی " صحنه های ابتدایی فیلم که فرمانده روبروی سربازها قدم میزد و قوانین را برای آنها تشریح میکرد ..
اولین مورد تعقیب بازیگر توسط دوربین است و دومی عکس آن . از این دست صحنه ها در فیلمهای کوبریک به وفور یافت میشود که این میتواند حاصل ذوق استنلی کوبریک باشد در زمینه ی تصویر برداری . ( حتما ً میدانید که کوبریک قبل از ورود به عرصه فیلم سازی ، به عکاسی می پرداخته است ) .
یکی از زیباترین بخشهای فیلم ، شبی بود که لئونارد ، فرمانده را در دستشوئی کشت و سپس خودکشی کرد. سکانسی که به مدت سه چهار دقیقه نفسم را در سینه حبس کرد . جایی که لئونارد انتقام همه ی سربازها را از فرمانده ی بی منطق ِ زورگو گرفت و در ادامه خودش را هم راحت کرد .
دوم – جالبه ؛
- تشابه بیمار ِ روانی ِ دو فیلم " درخشش " و " غلاف تمام فلزی " خیلی برام جالب بود . حالات روانی سرجوخه لئونارد بسیار بسیار شبیه ِ جک تورنس ِ فیلم درخشش بود . اگرچه " غلاف تمام فلزی " هفت سال بعد از "درخشش " ساخته شد ولی روانی ِ این فیلم ها خیلی شبیه هم عمل میکردند .
- گنجوندن ِ یک مصاحبه سوری در فیلم با سربازان جنگ ؛ ایده ای برای به فیلم درآوردن حرفهایی که از گوشه و کنار جنگ شنیده میشه و در واقع درددل سربازهاست و شاید نشه به تصویر درآوردشون .
- قبل از ساخته شدن این فیلم وقتی از کوبریک پرسیده میشه : " چرا میخوای درباره ی موضوعی که این همه فیلم دربارش ساخته شده ، فیلم بسازی ؟ " میگه : " میخوام بهترینش رو بسازم " . اگرچه من تمام فیلمهایی که در این زمینه ساخته شده رو ندیدم ، ولی این فیلم رو جزو بهترین ها میدونم .
- کلاه جوکر که پوستر اصلی فیلم هم هست ( عکسی که در بالا مشاهده میکنید) ؛ حک شدن ِ عبارت ِ " متولد شده برای کشتن" در کنار علامت صلح ! ترکیب طعنه آمیزی به حرفهای بانیان جنگ در امریکا .
والسلام ..
یاعلی مدد ..
منابعی که از بعضی مطالب آنها استفاده شده است :
1) http://bashgah.net/pages-232.html
2) http://www.imdb.com/title/tt0093058
مطالب زیر ، دوتا از کامنتهای بچه ها هستش درباره ی کوبریک و فیلمهایش . خوندنی هستن :
1 – نوشته شده توسط علیرضا :
استنلي كوبريك روانشناس ترين كارگردان تاريخ سينماست البته از نظر من. نميگم بهترين هنرمندترين باكلاسترين. فقط ميگم روانشناسترين. اگه يه مروري تو آثارش داشته باشيم و فيلمهاي مطرحش رو بررسي كنيم، مي بينيم كه همشون فيلمهاي خيلي خوبي نيستن. ولي ضعيفترين فيلمهاش هم اثري قابل تاملن. كوبريك جزء كساني هست كه فكر و عقيده منحصر به فرد خودش رو خيلي راحت تو آثارش ارائه مي ده. كارگردان ژانر خاصي نيست. تو خيلي از ژانرها فيلم داره. ولي خط سير فكري ثابتي تو فيلمهاش هست. بعضي جاها خيلي خوب نشون ميده اين خط سير فكري رو بعضي جاها هم چندان جالب نيست. حداقل من اينطور فكر ميكنم. شما هيچ وقت نمي تونيد فيلم درخشش رو با چشمان باز بسته مقايسه كنيد. دليلش نوع ارائه است. گاهي جاها اين نوع ارائه در پيشبرد اثر كمك مي كنه و گاهي هم نه. كوبريك در دو مساله بسيار جسوره. يكي خشونت و يكي سكس. هيچ كدام از اين عوامل يه عامل فانتزي نيستن. بلكه واقعا به ساختار فيلم كمك مي كنن. شايد به عنوان مثال دقايقي از فيلم چشمان باز بسته كه دقيقا نمي دونم چقدر ولي شنيدم تا 40 دقيقه اش رو حذف كردن (به دليل مسائل برهنگي و ...) اگر حذف نمي شد شايد با يه فيلم ديگه طرف مي بوديم. همونطور كه خود كوبريك هم همين اعتقاد رو داشت. به هر حال من فكر مي كنم ديدگاه بيننده نسبت به فيلمهاي كوبريك يه ديدگاه سياه و سفيده. رنگ خاكستري نمي بينيم. خيلي ها رو ديدم كه فيلم پرتقال كوكي رو اثري مزخرف مي دونستن ولي بهشون توصيه كردم چند بار فيلم رو ببينن. چون كسي كه براي تفريح فيلم ميبينه. نمي فهمه . فرق كوبريك با ديگران همينجا مشخص ميشه. يه طوري حرف ميزنه كه همه نفهمن .
2- نوشته شده توسط کامران :
غلاف تمام فلزی یک فیلم جنگی غیر تبلیغاتی بود و تقریبا یک شعر ضد جنگ دقیق. واما چقدر همه جنگها شبیه هم هستند تکاندهنده ترین قسمت کار سکانس جلسه خبرنگاران جنگی بود با واژه های ماشینی از پیش تعریف شده گزارشهای خشک و قرار گرفته در چهار چوب سانسور که مردم ما چقدر با این ادبیات آشنا هستند .
